Δεκαέξι αλήθειες για τον ελληνικό εμφύλιο (1946-1949)

9) Οι μαχητές του "Δημοκρατικού Στρατού" προέρχονταν κυρίως από αγροτικές και ορεινές περιοχές, οι περισσότεροι ήταν αναλφάβητοι, χωρίς αναπτυγμένη πολιτική και ιδεολογική συνείδηση. Η χειρότερή τους ήταν όταν έπρεπε να διαβάσουν κομματικά έντυπα και ρώσικη λογοτεχνία.
10) Οι γυναίκες αποτελούσαν περίπου το 30% της συνολικής δύναμης του "Δημοκρατικού Στρατού". Είχαν δικαίωμα να επιλέξουν την ένταξή τους σε μάχιμη ή μη υπηρεσία. Το 20% των μαχητών ήταν ανήλικοι, 16-18 ετών. "Παιδόπουλα να τα λυπάσαι", όπως χαρακτηριστικά έλεγε μπαρουτοκαπνισμένος καπετάνιος.
11) Στην τελευταία φάση του πολέμου (καλοκαίρι 1949) το 50% των μαχητών ήταν Σλαυομακεδόνες του Ν.Ο.Φ. (Λαϊκού Απελευθερωτικού Μετώπου). Αυτοί θεωρούσαν πως η ηγεσία του ΚΚΕ τους παραγκώνιζε. "Εμείς πολεμάμε κι οι Έλληνες διοικούν", έλεγαν. Μετά τη ρήξη ΚΚΕ-Τίτου οι περισσότεροι απ' αυτούς λιποτάχτησαν...
12) Η ηγεσία του ΚΚΕ προσπάθησε να εκμεταλλευτεί κάθε μειονότητα που ήταν δυσαρεστημένοι απ' το ελληνικό κράτος. Συγκρότησε "Τάγμα Οθωμανών" στο οποίο, όμως, δεν συμμετείχαν πάνω από 300 Πομάκοι. Τον Ιανουάριο του 1949 ο Αλβανός πρωθυπουργός Μεχμέτ Σέχου προσπάθησε να επιστρατεύσει όλους τους Τσάμηδες και να τους στείλει να πολεμήσουν στην Ελλάδα. Τελικά δεν μαζεύτηκαν περισσότεροι από 150.
13) Οι μαχητές του "Δημοκρατικού Στρατού" δεν ήταν όλοι τους εθελοντές. Στις περιοχές που έλεγχαν, ακόμη και σε πόλεις ή χωριά που καταλάμβαναν για λίγες μόνο ώρες, επιδίδονταν σε βίαιες επιστρατεύσεις ανδρών και γυναικών άνω των 14 ετών. Βέβαια, ούτε κι ο κυβερνητικός στρατός ήταν εθελοντικός. Μόνο ο ΕΛΑΣ και οι άλλες αντιστασιακές οργανώσεις της περιόδου 1941-1944 ήταν αμιγώς εθελοντικές.
14) Την περίοδο Ιανουάριος 1948-καλοκαίρι 1949 25.000 περίπου παιδιά 3-14 ετών προωθήθηκαν στις "Λαϊκές Δημοκρατίες". Περισσότερα για το λεγόμενο "παιδομάζωμα" μπορείτε να δείτε στο άλλο μας ιστολόγιο "Χαιρετίσματα στην εξουσία".
15) Ο "Δημοκρατικός Στρατός", σε αντίθεση με τον ΕΛΑΣ, ήταν απόλυτα εξαρτημένος απ' την πολιτική ηγεσία του ΚΚΕ. Το Κόμμα απαιτούσε απόλυτη πειθαρχία και καταδίκαζε το "αντάρτικο πνεύμα" και τα "καπετανάτα" που είχαν δημιουργηθεί επί γερμανικής κατοχής.
16) Στόχος του ΚΚΕ ήταν να "απελευθερώσει" ένα μεγάλο μέρος της Βόρειας Ελλάδας και να σχηματίσει κυβέρνηση με έδρα τη Θεσσαλονίκη που θα την αναγνώριζε η ΕΣΣΔ και τα υπόλοιπα Ανατολικά Κράτη. Αυτό, ουσιαστικά, σήμαινε διχοτόμηση της Ελλάδας, όπως συνέβη λίγα χρόνια αργότερα στην Κορέα...

Δεκαέξι αλήθειες για τον ελληνικό εμφύλιο (1946-1949)

1) Ο εμφύλιος πόλεμος δεν ξεκίνησε στις παραμονές των εκλογών του Μάρτη το 1946 με την επίθεση των ανταρτών στο σταθμό χωροφυλακής στο Λιτόχωρο. Άρχισε απ' το 1943 ως σύγκρουση ανάμεσα στις αντιστασιακές οργανώσεις, πρώτα στην ύπαιθρο και σταδιακά στα αστικά κέντρα.
2) Ο Ζαχαριάδης σχεδίαζε την ένοπλη εξέγερση απ΄τα τέλη του 1945. Όμως δεν θα μπορούσε να την πραγματοποιήσει αν μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας (Φλεβάρης 1945) δεν επικρατούσε σε όλη τη χώρα κλίμα τρομοκρατίας σε βάρος των αριστερών και ΕΑΜιτών πολιτών. Μετά την τετράχρονη αιματηρή εθνική αντίσταση, κανείς δεν είχε διάθεση να εγκαταλείψει τη σπίτι, την οικογένεια και τη δουλειά του και να πάρει πάλι τα βουνά. Οι περισσότεροι αναγκάστηκαν να το κάνουν με τη λογική "καλύτερα να πεθάνω πολεμώντας στο βουνό παρά να με σκοτώσουν οι παρακρατικοί τη νύχτα στο κρεβάτι μου"...
3) Ο Στάλιν δεν τήρησε αρνητική στάση στην ένοπλη εξέγερση του ΚΚΕ. Βέβαια, δεν ήθελε και να ρισκάρει τα μεγάλα γεωπολιτικά κέρδη που αποκόμισε η ΕΣΣΔ στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Γι' αυτό και ενίσχυσε διακριτικά τους "Έλληνες Επαναστάτες" ενθαρρύνοντας τις Ανατολικές Χώρες να τους ενισχύουν.
4) Η βοήθεια που έλαβε ο "Δημοκρατικός Στρατός" απ' τις Ανατολικές Χώρες μπορεί να μην συγκρίνεται μ' εκείνη που έλαβε ο κυβερνητικός στρατός απ' τους Αμερικάνους, αλλά δεν ήταν καθόλου ευκαταφρόνητη. Με βεβαιότητα μπορούμε να πούμε πως χωρίς την στήριξη των Ανατολικών Κρατών, ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα είτε δεν θα άρχιζε ποτέ είτε θα τέλειωνε μέσα σε ένα χρόνο το πολύ...
5) Ιδιαίτερα "λεπτό" σημείο ήταν η ενίσχυση του "Δημοκρατικού Στρατού" με πολεμικό υλικό. Για να μην φαίνεται η προέλευση των όπλων, στέλνονταν οπλισμός απ΄τις στρατιωτικές αποθήκες που είχαν εγκαταλείψει οι Γερμανοί κατά την υποχώρησή τους απ' την Ανατολική Ευρώπη. Τα όπλα αυτά ήταν ξεπερασμένα, συχνά προβληματικά και έλειπαν τα ανταλλακτικά.
6) Στη Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία και Αλβανία λειτουργούσαν στρατόπεδα εκπαίδευσης του "Δημοκρατικού Στρατού", αποθήκες τροφίμων και καυσίμων, υγειονομικοί σταθμοί και νοσοκομεία για τους τραυματίες. Στην Τσεχοσλοβακία υπήρχε Σχολή Εκπαίδευσης Δολιοφθορέων μέχρι και τον Αύγουστο του 1950.
7) Ο κυβερνητικός στρατός άρχισε να εφαρμόζει απ' τον Μάη του 1947 το αμερικάνικο σχέδιο της δημιουργίας "νεκρών ζωνών". Εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι των ορεινών περιοχών πιέστηκαν να εγκαταλείψουν τα χωριά τους και να μεταφερθούν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στα μεγάλα αστικά κέντρα που έλεγχε ο κυβερνητικός στρατός. Με τον τρόπο αυτό "στραγγαλιζόταν" ο "Δημοκρατικός Στρατός" αφού δεν θα μπορούσε να βρει εφόδια, πληροφοριοδότες αλλά και να στρατολογήσει νέους μαχητές.
8) Η επιτυχής εφαρμογή του παραπάνω σχεδίου, η σύγκρουση Τίτου-Στάλιν και, κατ' επέκταση, Τίτο-ΚΚΕ, καθώς και ο φόβος των Αλβανών για εισβολή του ελληνικού στρατού με την κάλυψη του ΟΗΕ, επιτάχυναν την ήττα του "Δημοκρατικού Στρατού" που, άλλωστε, ήταν προδιαγεγραμμένη απ' τις αρχές του 1948.

Ιδεολογία μόνο για τα "εύκολα";

Ο πρωθυπουργός μας συνηθίζει να δηλώνει πως "τα μέτρα που λαμβάνονται είναι εκτός της ιδεολογίας και της φυσιογνωμίας μας, αλλά είναι έκτακτα".
Όταν κάποιος αναγνωρίζει πως η ιδεολογία του είναι αντίθετη με τη λήψη αναγκαίων μέτρων σε περίοδο κρίσεως, αναγνωρίζει πως η ιδεολογία του είναι περιορισμένη ως προς τη γκάμα των προβλημάτων που μπορεί να αντιμετωπίσει.
Το πρόβλημα είναι γενικότερο και αφορά, νομίζω, ολόκληρη την αριστερά: πόσο χρήσιμη μπορεί να είναι μια ιδεολογία που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει οριακές καταστάσεις;

Το λεγόμενο "παιδομάζωμα" του εμφυλίου (1948-1949) - Β'

Τέσσερα ήταν τα σημεία στα οποία στηρίχθηκε η κυβερνητική-αντικομμουνιστική προπαγάνδα:
1) Επιδιώχθηκε ο βίαιος αφελληνισμός των παιδιών.
Το επιχείρημα αυτό αποδείχθηκε εκ των υστέρων απολύτως ψευδές. Αν εξαιρέσουμε τα παιδιά των Σλαυομακεδόνων, που, ούτως ή άλλως, δεν διέθεταν ελληνική εθνική συνείδηση, τα ελληνόπουλα που μεγάλωσαν στις Ανατολικές Χώρες παρέμειναν 100% Έλληνες, όπως φάνηκε μετά τον επαναπατρισμό τους. Κανένα τους δεν "εκσλαυίστηκε"!
2) Τα παιδιά ζούσαν στις Ανατολικές Χώρες σε άθλια κατάσταση.
Κι αυτό ήταν μεγάλο ψέμα. Αν εξαιρέσουμε τα πρώτα σημεία συγκέντρωσης εντός του αλβανικού εδάφους, όπου οι συνθήκες ήταν πράγματι απελπιστικές, στη συνέχεια τα ελληνόπουλα αυτά έζησαν σε πολύ καλύτερες συνθήκες απ' ό,τι οι συνομίληκοί τους στην Ελλάδα.
3) Τα παιδιά απήχθησαν βίαια.
Το επιχείρημα αυτό είναι εν μέρει μόνο αληθινό. Κατά τις μαζικές συγκεντρώσεις παιδιών στα διάφορα χωριά συνέβησαν πράγματι και βίαιες αρπαγές ανηλίκων. Αυτές απέβλεπαν κυρίως στο να αναγκάσουν τους γονείς τους να μην απομακρυνθούν απ' τις ανταρτοκρατούμενες περιοχές, να μην συνεργαστούν με τις κυβερνητικές δυνάμεις ή να μην λιποτακτήσουν απ' τον "Δημοκρατικό Στρατό". Όμως, αν λάβουμε υπόψιν μας πως:
- πάνω απ' τα μισά παιδιά που μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό ήταν Σλαυομακέδονες
- μεταξύ των παιδιών αυτών υπήρχε μεγάλος αριθμός ορφανών και ακηδεμόνευτων
- η συντριπτική τους πλειοψηφία ήταν παιδιά ή συγγενείς μαχητών του "Δημοκρατικού Στρατού"
καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως ο αριθμός των "βιαίως απαχθέντων παιδιών" ήταν σχετικά μικρός.
4) Τα παιδιά απήχθησαν για να σταλούν στα πολεμικά μέτωπα.
Κι αυτό είναι ψέμα, αν κι έχει μια μικρή δόση αλήθειας. Όταν άρχισε η μεταφορά των παιδιών (ηλικίας 3-14 ετών) στις Ανατολικές Χώρες κανείς δεν περίμενε πως ο εμφύλιος θα διαρκούσε άλλα 5 ή 10 χρόνια, όσα, δηλαδή, χρειάζονταν για να μπορέσουν τα παιδιά αυτά να χρησιμοποιηθούν στις πολεμικές επιχειρήσεις .
Η αλήθεια, όμως, είναι πως ένας μικρός αριθμός των παιδιών αυτών χρησιμοποιήθηκε στις μάχες. Την άνοιξη του 1949, κι ενώ ο "Δημοκρατικός Στρατός" βρισκόταν σε απελπιστική κατάσταση, η ηγεσία του πήρε τη σκληρότερη ίσως απόφαση της περιόδου του εμφυλίου: επιστράτευσε περίπου 1000 απ΄τα παιδιά αυτά, ηλικίας 13 και 14 ετών, τα υπέβαλε σε ταχύρρυθμη στρατιωτική εκπαίδευση και τα έστειλε στα μέτωπα του Γράμμου και του Βίτσι.
Τα περισσότερα από αυτά σκοτώθηκαν απ' τις βόμβες ναπάλμ των αμερικανικών αεροπλάνων ή αιχμαλωτίσθηκαν απ' τον κυβερνητικό στρατό στις μάχες που ακολούθησαν μέχρι τις 30 Αυγούστου 1949...

Το λεγόμενο "παιδομάζωμα" του εμφυλίου (1948-1949) - Α'

Απ΄τον Φλεβάρη του 1948, άτυπα, και δυο μήνες αργότερα επίσημα, η ηγεσία της "Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης", που ελεγχόταν απόλυτα απ' το ΚΚΕ, αποφάσισε την αποστολή ανηλίκων παιδιών στις ανατολικές χώρες προκειμένου "να προστατευθούν απ' τους κινδύνους του πολέμου".
Σε πρώτη φάση η αποστολή των παιδιών ήταν αποκλειστικά εθελοντική και γινόταν μόνο με τη συγκατάθεση των γονέων τους. Αφορούσε τα παιδιά των μαχητών του "Δημοκρατικού Στρατού" που ήταν αναγκασμένα να ακολουθούν τους γονείς τους από λημέρι σε λημέρι με όσους κινδύνους και προβλήματα συνεπάγεται κάτι τέτοιο.
Στη συνέχεια τα κριτήρια χαλάρωσαν. Άρχισαν να συγκεντρώνονται και να στέλνονται παιδιά στις Ανατολικές Χώρες ηλικίας 3-14 ετών από περιοχές που έλεγχε, έστω και για λίγες ώρες, ο Δημοκρατικός Στρατός, ή παιδιά κομμουνιστών που ζούσαν στις ζώνες που έλεγχε ο κυβερνητικός στρατός.
Ο συνολικός αριθμός των παιδιών που μετακινήθηκε τα δυο τελευταία χρόνια του εμφυλίου προς τα Ανατολικά Κράτη υπολογίζονται γύρω στα 25.000.

Τρώγεται η εξωτερική πολιτική; (Β)

Άντιγράφω από πρόσφατο δημοσίευμα:

Σε πολλά δισεκατομμύρια ευρώ εκτιμάται το όφελος για Ελλάδα και Τουρκία από τη λύση του Kυπριακού, σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύει το Κυπριακό Κέντρο του PRIO, του Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη, που εδρεύει στο Όσλο. Την έρευνα έκαναν τρεις γυναίκες οικονομολόγοι , οι κυρίες Οζλέμ Ογούζ Τσιλσάλ, Πραξούλα Αντωνιάδου Κυριακού και Φιόνα Mullen.

Μια προκαταρκτική εκτίμηση, που διατυπώνεται στην έρευνα, είναι ότι τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν για την Ελλάδα αφορούν ετήσιες εξοικονομήσεις στις στρατιωτικές δαπάνες ύψους 2,3 δις ευρώ, καθώς και επιπρόσθετα ετήσια εισοδήματα ύψους 160 εκατομμυρίων στον τομέα του τουρισμού και στον τομέα μεταφοράς φυσικού αερίου, ανάμεσα σε άλλα. Εντόπισε επίσης επιπρόσθετη εισροή άμεσων ξένων επενδύσεων προς την Ελλάδα ύψους 19,8 δισεκατομμυρίων το χρόνο. Η Τουρκία θα ωφεληθεί από ένα ετήσιο μέρισμα ειρήνης μεγαλύτερο των 17 δισεκατομμυρίων .

Στην έρευνα υπό τον τίτλο, ''Η Επόμενη Μέρα ΙΙΙ: Μέρισμα Ειρήνης από την Κύπρο για την Τουρκία και την Ελλάδα'', αναλύονται τα οικονομικά οφέλη που αναμένουν την Τουρκία μετά από μια λύση που θα ενώνει το νησί, και εκτιμούνται προκαταρκτικά τα οικονομικά οφέλη που αναμένουν την Ελλάδα.

Οι ερευνήτριες εντοπίζουν ότι πέρα από τις σημαντικές εξοικονομήσεις από τις στρατιωτικές δαπάνες και τις απαιτήσεις που προκύπτουν από νομικές προσφυγές για τις περιουσίες, η Τουρκία έχει να αποκομίσει τεράστια οικονομικά οφέλη από τη μεταμόρφωση του τριγώνου Τουρκίας-Κύπρου-Ελλάδας σε περιοχή μόνιμης ειρήνης και σταθερότητας, οφέλη που θα προκύψουν από τις θετικές επιπτώσεις στους τομείς του τουρισμού, των μεταφορών, των χρηματοοικονομικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών και οπωσδήποτε από τον τομέα της ενέργειας.

"Αυτή η μελέτη είναι μια επίκαιρη υπενθύμιση αυτού που από καιρό μου έλεγαν οι επιχειρηματίες στο νησί: ότι η λύση θα φέρει τεράστιες ευκαιρίες για την Κύπρο, την Τουρκία και την Ελλάδα. Και αυτά τα οφέλη θα διαρκέσουν επί μακρού ξεπερνώντας το οποιοδήποτε βραχυπρόθεσμο κόστος", επεσήμανε ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ Αλεξάντερ Ντάουνερ, προλογίζοντας την παρουσίαση της μελέτης.

Το Φοιτητικό Κίνημα (Β)

Ο πρώτος μεταπολιτευτικός νόμος-πλαίσιο για τα Α.Ε.Ι. δόθηκε στη δημοσιότητα με τη μορφή νομοσχεδίου τον Ιούνιο του 1975. Προέβλεπε την καθιέρωση του θεσμού του τομέα αντί της έδρας, τη συμμετοχή διδασκόντων και διδασκομένων στη διοίκηση των Παν/μίων καθώς και την καθιέρωση του ασύλου. Το νομοσχέδιο προκάλεσε τις αντιδράσεις των φοιτητών για δύο κυρίως λόγους:
1) Καθιέρωνε δύο εξεταστικές περιόδους για το σύνολο των φοιτητών και τρεις για τους επί πτυχίω (αντί των τριών και τεσσάρων αντίστοιχα που ίσχυαν έως τότε). Κάθε φοιτητής θα είχε δικαίωμα να προσέλθει μόνο τέσσερις φορές σε πτυχιακές εξετάσεις για κάθε μάθημα. Αν και την τέταρτη δεν λάμβανε προαγωγικό βαθμό θα διαγράφονταν από τους καταλόγους της σχολής. Το ίδιο και οι φοιτητές που θα έμεναν δύο χρόνια στο ίδιο έτος σπουδών.
2) Οι φοιτητικοί σύλλογοι θα μετατρέπονταν σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου γεγονός που παρείχε εκτεταμένες αρμοδιότητες στις δικαστικές αρχές να επεμβαίνουν στη λειτουργία τους. Το συγκεκριμένο μέτρο θεωρήθηκε ως «χειραγώγηση» του φοιτητικού κινήματος και πολεμήθηκε με ιδιαίτερη ένταση.
Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή τον Ιούλιο του 1975 αλλά, λόγω των σφοδρών αντιδράσεων, «πάγωσε» και τον Σεπτέμβριο αποσύρθηκε!
Στα τέλη του 1976, επί υπουργίας Γ. Ράλλη, συγκροτήθηκε νέα «ομάδα εργασίας» με συμμετοχή και των καθηγητών Γ. Κουμάντου, Μ. Σταθόπουλου και Απ. Γεωργιάδη. Αν και το σχέδιο της νέας επιτροπής είχε ήδη διαρρεύσει, η εισηγητική έκθεση δημοσιεύθηκε επίσημα τον Ιούλιο του 1977. Σε γενικές γραμμές ακολουθούσε τα βήματα του 1975 αλλά επί το συντηρητικότερο. Ενδεικτικά, αναγνωρίζεται ο τομέας χωρίς να καταργείται η έδρα. Οι έντονες αντιδράσεις φοιτητών και Διδακτικού Προσωπικού ανατρέπουν τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης και οι διαδικασίες «παγώνουν». Ένας ακόμη «άταφος νεκρός» προστέθηκε στο παθητικό της κυβέρνησης Καραμανλή.
Τον Ιούλιο του 1978 ο τότε Υπουργός Παιδείας Ι. Βαρβιτσιώτης καταθέτει αιφνιδιαστικά νέο νομοσχέδιο που ψηφίζεται εσπευσμένα από το θερινό τμήμα της Βουλής τον Αύγουστο! Μεταξύ άλλων προέβλεπε την κατάργηση της τρίτης εξεταστικής περιόδου, της τέταρτης πτυχιακής καθώς και της δυνατότητας μεταφοράς μαθημάτων από έτος σε έτος. Παράλληλα περιόριζε τα χρονικά όρια των σπουδών σε δύο έτη πέραν των προβλεπομένων (ν+2).
Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημάνουμε τις καταπληκτικές ομοιότητες του νόμου εκείνου με τον μεταγενέστερο νόμο-πλαίσιο της Γιαννάκου. Τόσοι «σοφοί» απασχολούνται και πληρώνονται από το υστέρημα του ελληνικού λαού και το μόνο που κάνουν είναι να αντιγράφουν νόμους του 1978!
Η ψήφιση του νόμου 815/1978 προκάλεσε νέα αντιπαράθεση κυβέρνησης-πανεπιστημιακού κινήματος. Η κυβέρνηση αντέδρασε και τότε με τη γνωστή επιχειρηματολογία περί «αιώνιων και κατ’ επάγγελμα φοιτητών»! Πόσο κουραστική γίνεται αλήθεια η έλλειψη φαντασίας…
Οι αντιδράσεις κορυφώνονται το Φθινόπωρο του 1979. Οι Σχολές καταλαμβάνονται και οι διαδηλώσεις γίνονται καθημερινό φαινόμενο. Η κυβέρνηση Καραμανλή αναγκάζεται να αναστείλει την εφαρμογή του νόμου τον Ιανουάριο του 1980 (ήταν η μεγαλύτερη πολιτική ήττα της καριέρας του)! Οι δύο προηγούμενοι νόμοι (1975 και 1977) είχαν αποσυρθεί πριν ψηφιστούν.
Ο πρώτος μεταπολιτευτικός κύκλος των νόμων για τα Α.Ε.Ι. κλείνει με το νόμο-πλαίσιο 1268/1982 που ψηφίζεται από τη νέα κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Προέβλεπε την πλήρη αυτοτέλεια των παν/μίων, την κατάργηση της έδρας, τη δημιουργία του Τομέα ως βασικής ακαδημαϊκής μονάδας και δεν προέβλεπε καμία περίπτωση διαγραφής ή απώλειας της φοιτητικής ιδιότητας. Ο νέος νόμος κατακρίθηκε από τους συντηρητικούς κύκλους με το επιχείρημα ότι προσέφερε στα πανεπιστήμια περισσότερη δημοκρατία αλλά λιγότερη εκπαίδευση.