Το Φοιτητικό Κίνημα (Α)

Η καλοκαιρινή χαλαρότητα μας προσφέρει την ευκαιρία για μια σύντομη αναδρομή στην ιστορία του φοιτητικού κινήματος τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Ξεκινώντας από το 1956, τότε που τα τραγικά γεγονότα στην Κύπρο (εκτόπιση Μακαρίου, απαγχονισμοί Καραολή-Δημητρίου κ.λπ.) προκαλούν τις πρώτες αξιόλογες μετεμφυλιοπολεμικές φοιτητικές κινητοποιήσεις. Την ίδια περίοδο (31-5-1956) εκδίδεται και το πρώτο φύλλο της «Πανσπουδαστικής» που θα συνεχίσει να κυκλοφορεί αδιάκοπα μέχρι τον Απρίλιο του 1967.
Στα τέλη του 1956, παράλληλα με το μεγάλο εθνικό ζήτημα, οι φοιτητές αρχίζουν να προβάλλουν διεκδικήσεις αμιγώς σπουδαστικές: μείωση των διδάκτρων (δεν είχε ακόμη καθιερωθεί η δωρεάν παιδεία), καθιέρωση της μεταφοράς μαθημάτων, του φοιτητικού συσσιτίου και εισιτηρίου κ.λπ.
Το 1959 κάνει την εμφάνισή της στους φοιτητικούς χώρους η περίφημη ΕΚΟΦ (Εθνική Κοινωνική Οργάνωση Φοιτητών) με βασικό της μοχλό τη διαίρεση των φοιτητών σε «εθνικόφρονες» και «κομμουνιστές» και όπλο τη χρήση των παρακρατικών μηχανισμών. Για μικρό χρονικό διάστημα κατορθώνει να ελέγξει αρκετούς φοιτητικούς συλλόγους.
Το 1963 ιδρύεται η ΕΦΕΕ και η ιδεολογική αντιπαράθεση μετατοπίζεται μεταξύ των φοιτητικών παρατάξεων του κέντρου και της αριστεράς.
Το 1964 συγχωνεύεται η σπουδάζουσα νεολαία της ΕΔΑ με τη «Νεολαία Λαμπράκη» που αποτελούσε μια μαζική οργάνωση μη στηριζόμενη στους φοιτητές.
Περνάμε έτσι από ένα κίνημα αμιγώς φοιτητικό σε ένα ευρύτερο νεολαιίστικο που θα πρωτοστατήσει στους αγώνες κατά της αστυνομοκρατίας, για το «1-1-4», και για το «15% για την παιδεία». Ακολουθεί η επτάχρονη στρατιωτική δικτατορία και οι γνωστοί αγώνες των φοιτητών στη Νομική και στο Πολυτεχνείο το 1973.

Η φαντασία στην εξουσία!

Η δημόσια και πολιτική ζωή της χώρας μας έχει κυριολεκτικά βραχυκυκλωθεί για τον απλούστατο λόγο ότι η πολιτική μας σκέψη έχει εγκλωβιστεί σε λάθος στερεότυπα. Σήμερα θα θίξω δύο από αυτά:
Πρώτο στερεότυπο: ΟΙ ΣΩΣΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΤΙΛΑΪΚΕΣ!
Το στερεότυπο αυτό, όσο κι αν έχει πλέον κυριαρχήσει στη σκέψη μας, είναι παράλογο και εσφαλμένο. Και για να γίνω πιο κατανοητός αναφέρω ένα παράδειγμα. Όλοι μιλάμε για το «ασφαλιστικό», θεωρώντας το ως το μεγαλύτερο πρόβλημα της χώρας μας. Και έχουμε πειστεί ότι η επίλυσή του περνάει μέσα από τη γνωστή συνταγή: «αύξηση ορίου συνταξιοδότησης, μείωση συντάξεων, αύξηση εισφορών»! Μέγα λάθος!
Για όσους δεν γνωρίζουν πρέπει να αναφέρουμε πως:
Α) η περιουσία των ασφαλιστικών ταμείων μας (σε κινητές και ακίνητες αξίες) είναι τεράστια.
Β) αν την περιουσία αυτή, καθώς και το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών, διαχειρίζονταν μια ιδιωτική εταιρεία, όχι μόνο δεν θα είχε ελλείμματα, αλλά θα συσσώρευε και αμύθητα κέρδη!
Με ποια λογική, λοιπόν, θα μας επιβάλλει ο κάθε Υπουργός σειρά αντιλαϊκών μέτρων, και γιατί εμείς να είμαστε υποχρεωμένοι να τα ανεχθούμε, τη στιγμή που με σωστή διαχείριση του υφιστάμενου πλούτου μπορεί το πρόβλημα να αντιμετωπιστεί ικανοποιητικά;
Βέβαια, γεννάται εύλογα το ερώτημα: και γιατί, επιτέλους, δεν αξιοποιείται η περιουσία των ασφαλιστικών ταμείων; Τόσο δύσκολο είναι;
Δύσκολο δεν είναι. Αλλά βασικός υπεύθυνος είναι το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας μας! Ένα παράδειγμα: αυτοί που διορίζονται για να διαχειριστούν τα χρήματά μας (διοικητές ΙΚΑ κ.λπ.) γνωρίζουν πολύ καλά ότι έχουν ημερομηνία λήξεως. Όχι μόνο αν αλλάξει κυβέρνηση αλλά κι αν αλλάξει ο αρμόδιος Υπουργός της ίδιας κυβέρνησης. Έχουν, δηλαδή, συνδέσει την τύχη τους με την παρουσία συγκεκριμένου πολιτικού προσώπου στον υπουργικό θώκο. Και θα διατηρούν το δικό τους αξίωμα όσο ο φίλος τους Υπουργός παραμένει στη θέση του. Για ποιον, λοιπόν, λόγο να ενδιαφερθούν για την επίλυση των προβλημάτων του οργανισμού που διοικούν; Μήπως θα αναγνωρίσει κανένας τις προσπάθειες ή το έργο τους; Μήπως θα τους συγχαρεί ή θα τους επιβραβεύσει ηθικά και υπηρεσιακά; Ασφαλώς όχι! Αμέσως μόλις αλλάξει ο Υπουργός θα απομακρυνθούν κι αυτοί από τη θέση τους! Κι, έτσι, αδιαφορούν για τα πάντα και ασχολούνται μόνο με το πώς θα βολέψουν κάποιον συγγενή τους, πώς θα κάνουν οι ίδιοι καμία «αρπαχτή» ή, στην καλύτερη περίπτωση, πώς θα κάνουν ρουσφέτια (σε βάρος πάντα του οργανισμού που διοικούν) για να εξασφαλίσουν κάποιες προσωπικές ψήφους στις ερχόμενες εκλογές…
Δεύτερο στερεότυπο: ΓΙΑ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΘΟΥΝ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΧΡΗΜΑΤΑ.
Κι αυτό λάθος. Κατά την άποψή μου τα χρήματα που διαθέτει το κράτος μας για παιδεία, υγεία, άμυνα κ.λπ. είναι ήδη πολλά και πάντως αρκετά για να απολαμβάνουμε καλύτερες υπηρεσίες από τις σημερινές.
Η βελτίωση των παρεχόμενων δημόσιων υπηρεσιών μπορεί κάλλιστα να επιτευχθεί με τους υπάρχοντες πόρους. Χρειάζονται όμως αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που θα φέρουν τη σφραγίδα της φαντασίας, της έμπνευσης και του οραματισμού. Όχι ανακύκλωση των «λύσεων» που κυκλοφορούν στην «πολιτική πιάτσα» τα τελευταία τριάντα χρόνια.
Αξίζει και στο σημείο αυτό να φέρουμε ένα παράδειγμα από τον χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης. Τα σχετικά νομοσχέδια που κατατέθηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια στη Βουλή δεν είχαν καμιά νέα ιδέα, τίποτα πιο φρέσκο και πιο σύγχρονο. Λες και τα μυαλά των «σοφών» έχουν αδειάσει (ή μήπως πράγματι είναι άδεια;). Και το χειρότερο: τα μέτρα αυτά κινούνται σε μια αυταρχική κατεύθυνση με απλές δόσεις εντατικοποίησης που καμιά σχέση δεν έχουν με την πραγματικότητα και, το σπουδαιότερο, κανένα από τα μέτρα αυτά δεν συμβάλει στην αναβάθμιση των σπουδών. Κι εδώ οι λύσεις υπάρχουν και είναι ανέξοδες…
Αναρωτήθηκε κανείς γιατί τα αμφιθέατρα των πρωτοετών τις πρώτες μέρες είναι ασφυκτικά γεμάτα και στη συνέχεια αδειάζουν απότομα; Οι στενοκέφαλοι υποστηριχτές των αυταρχικών λύσεων έχουν έτοιμη την εξήγηση: οι φοιτητές είναι τεμπέληδες και προτιμούν τις καφετέριες και το φλερτ! Έτοιμη, βέβαια, έχουν και τη λύση: να καθιερώσουμε τις υποχρεωτικές παρουσίες των φοιτητών στις παραδόσεις! Προτείνουν, δηλαδή ,το αναγκαστικό γέμισμα των αμφιθεάτρων με ένα κοπάδι φοιτητές που θα χασμουριέται, θα παίζει τρίλιζα, θα διαβάζει «αποδυτηριάκια» κ.λπ.
Οι στενοκέφαλοι εισηγητές του αυταρχισμού δεν μπορούν να δουν το αυτονόητο: ο παραδοσιακός τρόπος παράδοσης των παν/κών μαθημάτων έχει πεθάνει οριστικά. Η εικόνα του καθηγητή που μιλάει διαρκώς επί ώρες μπροστά σε ένα παθητικό ακροατήριο ούτε ανεκτή είναι ούτε ταιριάζει στη φύση και στο ρόλο των ΑΕΙ. Το ίδιο ξεπερασμένος είναι και ο τρόπος των εξετάσεων. Η απομνημόνευση ύλης που την επόμενη μέρα ξεχνιέται, το κυνήγι των σημειώσεων και των SOS, τα σκονάκια, οι αντιγραφές κ.λπ. μας παραπέμπουν σε άλλες εποχές!
Ποιος θα έχει το θάρρος να τα αλλάξει όλ’ αυτά συθέμελα; Να μετατρέψει τις παραδόσεις των μαθημάτων σε ανοιχτούς χώρους διαλόγου, προβληματισμού και αντιπαράθεσης επιχειρημάτων, απόψεων, λύσεων; Ποιος θα αντικαταστήσει το ανόητο σημερινό εξεταστικό σύστημα με ένα άλλο που το βάρος θα πέφτει στην έρευνα, στη συγγραφή εργασιών, στην εισήγηση και υποστήριξη απόψεων επί συγκεκριμένων θεμάτων; Ποιος θα επιχειρήσει να μετατρέψει τους άβουλους φοιτητές από «κυνηγούς του 5» σε επιστήμονες;
Κι όλ’ αυτά όχι με εντολές και απαγορεύσεις αλλά μέσα από ένα σύστημα παραδόσεων και εξετάσεων που θα μοιάζει περισσότερο με παιχνίδι; Που θα «κρατά» τον φοιτητή στους πανεπιστημιακούς χώρους και δεν θα τον «στέλνει» στις γειτονικές καφετέριες; ΠΟΙΟΣ;

Τρώγεται η εξωτερική πολιτική; (Α)

Τα τελευταία χρόνια ακούμε όλο και πιο συχνά φράσεις όπως «το κυπριακό δεν πουλάει», «σιγά τώρα και ποιον ενδιαφέρει το σκοπιανό», «βαρεθήκαμε να ασχολούμαστε με τα ελληνοτουρκικά», «εμένα πιο πολύ με επηρεάζει η τιμή της βενζίνης απ’ αυτά που γίνονται στο Αιγαίο» κλπ.
Με άλλα λόγια, ο Έλληνας πολίτης αμφισβητεί άμεσα το αν η εξωτερική πολιτική της χώρας μας και ο χειρισμός των εθνικών θεμάτων είναι σε θέση να βελτιώσουν έστω και κατ’ ελάχιστο την καθημερινή του ζωή. Βέβαια, η σύγχρονη αντίληψη που θέλει να τα μετράμε όλα με την τσέπη και το ατομικό μας συμφέρον δεν αποτελεί και την ... ιδανικότερη αντιμετώπιση των πραγμάτων αλλά αποτελεί πλέον μια πραγματικότητα. Και ως τέτοια πρέπει να την αποδεχθούμε και να προσπαθήσουμε, όσο μπορούμε, να την αλλάξουμε.
Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, με δεδομένο την «ωφελιμιστική» προσέγγιση των πάντων κι ας προσπαθήσουμε να δούμε αν πράγματι «τρώγεται» η εξωτερική μας πολιτική!
Το ερώτημα είχε τεθεί παλιότερα ανοιχτά. Αν θυμάμαι καλά, τον Δεκέμβριο του 2002, ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, λίγες μέρες μετά τη σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης (που σφραγίσθηκε η είσοδος της Κύπρου στην Ε.Ε.) παραχώρησε στους ξένους ανταποκριτές συνέντευξη τύπου.
Κάποια στιγμή, ο τότε Πρόεδρος της Ένωσης Ξένων Ανταποκριτών και μετέπειτα αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος της κυβέρνησης Καραμανλή, Ευ. Αντώναρος, πήρε το λόγο. Αρχικά προέβη σε μία ιδιαίτερα επαινετική εισαγωγή για το αποτέλεσμα της Συνόδου, κάνοντας λόγο για «ανείπωτη χαρά με την οποία η ελληνική αντιπροσωπεία χαιρέτησε την έκβαση των διαβουλεύσεων».
Στη συνέχεια, όμως, υπέβαλε και το καυτό ερώτημα: «όπως γνωρίζετε, το κυπριακό δεν τρώγεται και υπάρχουν πολλά προβλήματα στους πολίτες αυτής της χώρας. Γνωρίζετε αυτά τα προβλήματα και τι προτίθεσθε να κάνετε;».
Το ερώτημα ήταν πράγματι εντυπωσιακό. Αλλά εξίσου εντυπωσιακή ήταν και η απάντηση του πρωθυπουργού: «Εγώ θα σας απαντήσω ότι το κυπριακό τρώγεται»! Και συνέχισε με μια λεπτομερή ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων της εξωτερικής πολιτικής.
Κακά τα ψέματα! Η Ελλάδα δαπανά το 4-5% του ΑΕΠ της σε αμυντικές δαπάνες, όταν ο μέσος όρος της Ε.Ε. δεν ξεπερνά το 3%. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε 4 δις. Ευρώ, δηλ το ήμισυ του προϋπολογισμού των δημοσίων επενδύσεων.
Εναλλακτικά, αν η Ελλάδα τα τελευταία 30 χρόνια είχε αμυντικές δαπάνες του επιπέδου των άλλων χωρών της Ε.Ε., παρά την κακοδιαχείρηση, θα είχε δημόσιο χρέος μικρότερο του μέσου όρου της Ε.Ε. Και φυσικά θα μπορούσε να επεκτείνει σημαντικά το κοινωνικό κράτος πρόνοιας...

Γράφτηκε στην Αγγλία πριν 85 χρόνια...

"Τ΄ανθρακωρυχεία δεν πάνε καλά.
Οι άντρες γκρινιάζουν πολύ, αλλά δεν πρόκειται ν' αλλάξουν τίποτα. Τους συμπαθώ αλλά δεν μου φτιάχνουν πολύ το κέφι...
Δεν τους έχει μείνει και πολλή απ' την παλιά τους μαχητικότητα. Μιλάνε συνέχεια για κρατικοποίηση, αλλά δεν είναι δυνατόν να κρατικοποιήσεις το κάρβουνο και ν' αφήσεις όπως έχει την υπόλοιπη βιομηχανία...
Οι άντρες έχουν πέσει σε μεγάλη απάθεια. Πιστεύουν πως αυτή η παλιοδουλειά είναι καταδικασμένη. Μαζί της είναι καταδικασμένοι κι αυτοί...
Πολλοί μιλούν για τα καλά του κομμουνισμού, αλλά δεν γίνονται και πολύ πιστευτοί. Κανείς δεν πείθεται για τίποτα. Η κατάσταση είναι χάλια. Ακόμα και με κομμουνιστικό καθεστώς κάπου θα πρέπει να πουλήσεις το κάρβουνο, κι εκεί είναι το πρόβλημα...
Έχουμε έναν τεράστιο βιομηχανικό πληθυσμό που πρέπει να τραφεί.
Οι νεαροί γίνονται θηρία επειδή δεν έχουν λεφτά για ξόδεμα. Να ο πολιτισμός κι η μόρφωσή μας! Ανέθρεψαν τις μάζες που να εξαρτώνται απόλυτα απ' το χρήμα για ξόδεμα. Μα τώρα το χρήμα τέλειωσε..."

Γιατί δεν θα φτωχεύσει η Ελλάδα...

Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα η Αργεντινή ήταν μια απ' τις δέκα πλουσιότερες χώρες του κόσμου.
Το βιοτικό της επίπεδο συγκρινόταν με το αντίστοιχο των ΗΠΑ. Εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες, μεταξύ των οποίων και πολλοί Έλληνες, την προτιμούσαν απ' τις ΗΠΑ...
Σήμερα, η οικονομία της Αργεντινής βρίσκεται σε πολύ χειρότερη κατάσταση απ' την ελληνική.
Το κατά κεφαλήν εθνικό μας εισόδημα είναι διπλάσιο. Ακόμα κι αν μπούμε σε ύφεση στην επόμενη διετία, η απόσταση είναι τόσο μεγάλη που θα εξακολουθούν να κοιτάνε την πλάτη μας...
Η χώρα μας δεν πρόκειται να πτωχεύσει γιατί:
- συμμετέχουμε σε μια ισχυρή νομισματική ένωση. Δεν προσδέσαμε, απλά, το νόμισμά μας με ένα ξένο, όπως έκανε η Αργεντινή με το δολάριο, αλλά το αντικαταστήσαμε με το ευρώ! Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει ούτε κερδοσκοπικές επιθέσεις στα συναλλαγματικά της διαθέσιμα ούτε υποτιμητικές πιέσεις στο νόμισμά της.
- η ελληνική κρίση επηρέασε ολόκληρη την ευρωζώνη. Έτσι, ενεργοποιήθηκε ο σωτήριος μηχανισμός στήριξης ΔΝΤ-ΕΕ...
- το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι εξολοκλήρου σε ευρώ κι όχι σε ξένο νόμισμα. Το 80% του χρέους μας διακρατείται από ευρωπαϊκές τράπεζες και "θεσμικούς" που κάθε άλλο παρά τους συμφέρει να μας εξωθήσουν στην χρεοκοπία...
- το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι πολύ πιο ισχυρό και υγιές απ' το αργεντίνικο, κι αν χρειαστεί μπορεί να στηριχτεί απ' την Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα...
- στην Αργεντινή υπήρχε μεγάλη πολιτική αστάθεια και κοινωνική αντίσταση που έφτασε στα όρια της εξέγερσης. Στην Ελλάδα, αντίθετα, έχουμε μια ισχυρή κυβέρνηση και μια κοινωνία που δείχνει ανοχή και κατανόηση στην ανάγκη λήψης έκτακτων μέτρων...

Όλοι σήμερα στη συγκέντρωση της ΓΣΕΕ!

Δίπλα στις νόμιμες
και δημοκρατικά εκλεγμένες
οργανώσεις μας!

Πώς πτώχευσε η Αργεντινή;

Αλήθεια, πώς έφτασε η δέκατη πιο πλούσια χώρα του κόσμου στην οικονομική κατάρρευση;
Ας δούμε το "δράμα" σε τρεις πράξεις:
Α) Στη δεκαετία του '90 ο πληθωρισμός της χώρας έτρεχε με 27% το μήνα! Με τις συμβουλές των νεοφιλελεύθερων "παιδιών του Σικάγο" κλειδώνουν την ισοτιμία πέσος-δολλαρίου σε σταθερή σχέση ένα προς ένα, χάνοντας, έτσι, το όπλο της υποτίμησης. Παράλληλα υλοποιείται ένα γιγάντιο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, δίνονται μεγάλα κίνητρα σε ξένες επενδύσεις, αρχίζει ο υπερδανεισμός και η υπερκατανάλωση, οι ρυθμοί ανάπτυξης αυξάνουν, όμως τα δημόσια ελλείμματα ξέφυγαν, η ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα καταρρέουν, η πολιτική διαφθορά γιγαντώνεται...
Β) Η Αργεντινή ζητά απ' το ΔΝΤ στήριξη. Το πρώτο λάθος (στα χρόνια της ευημερίας σωρεύθηκαν ελλείμματα που καλύφθηκαν με δανεικά) προστίθεται ένα ακόμη: επιβάλλεται ένα αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας που υπερβαίνει τις αντοχές της κοινωνίας.
Γ) Η κυβέρνηση δεν καταφέρνει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, διαρρέει ότι η επόμενη δόση της βοήθειας δεν πρόκειται να καταβληθεί, μέσα σε λίγες ώρες τεράστια κεφάλαια φεύγουν στο εξωτερικό και οι τράπεζες καταρρέουν! Η χώρα πείνασε, ο λαός εξεγέρθηκε, ο πρωθυπουργός την κοπάνησε με ελικόπτερο απ' την ταράτσα του Προεδρικού Μεγάρου!
Η αργεντίνικη κοινωνία βούλιξε σε μια πρωτοφανή εξαθλίωση. Κάποια στιγμή αποφάσισε να υποτιμήσει το νόμισμά της και να αναδιαρθρώσει μονομερώς το χρέος της. Έπαψε να δανείζεται και ξοδεύει μόνο όσα εισπράττει...